Phân tích bài Sang Thu của Hữu Thỉnh

Phân tích bài Sang Thu của Hữu Thỉnh

Đề bài: Phân tích bài Sang Thu của Hữu Thỉnh

Bài làm

Thu luôn là đề tài mang đến nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà thi sĩ. Thu luôn mang tới một nét đẹp trầm phôi pha theo thời gian, đối với Xuân Diệu cảnh thu như “ Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang/ Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng”, thu đi vào tiếng thơ của Nguyễn Đình Thi như tiếng vang vọng từ non sông đất nước. Mùa thu của Hữu Thỉnh được khắc họa qua bài “ Sang Thu” thật mộng mơ, trữ tình mang âm hưởng của đất trời đầu thu.

Dấu hiệu mùa Thu về trong Nguyễn Bính lại mang chút “ xơ xác”, “ phai hường“

“ Xơ các hồ sen đã nhạt hương

Bên song hoa lựu cũng phai hường”

( Bắt gặp mùa thu)

Ấy vậy mà thu của nhà thơ Hữu Thỉnh lại mang tới cho người đọc cảm giác thật tươi mát, tràn đây sức sống. Hương ổi của làng quê hòa quyện cùng làm gió thu man mát, nó len lỏi qua khắp các nẻo đường cuốn theo tín hiệu mùa thu về đến cho bao người:

“ Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió dịu”

Xuân đến, hè trôi và thu đã về thưở tự bao giờ. Phải thật khéo léo, đắm chìm cả tâm hồn cùng đất trời mới có thể “ bỗng nhận ra “ – như một sự ngạc nhiên, thích thú khi thấy thu đã về. Khi nghe thấy tiếng ve kêu tức hè về, còn với tác giả, mùa thu đã chạm ngõ chỉ với hương ổi. Động từ “ phả” đã làm khuấy động cả không gian của mùa thu, làm lan tỏa cả vùng trời để báo hiệu thu về.

Hai câu thơ tiếp theo, tác giả đã lại gợi mở tới một cảm giác thật khác lạ tới độc giả:

“ Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về”

Những thời khắc chuyển giao luôn mang đến cho lòng người một chút cảm giác mơ hồ, xao động. “ Sương chùng chình qua ngõ” làm cho tâm trạng người đọc dường như cũng chậm lại, hòa mình cũng nhịp bước của mùa thu.Biện pháp nhân hóa đã được sử dụng rất khéo léo và tài tình làm khắc họa nên hình ảnh tưởng vô hình mà lại hữu hình của mùa thu. Sau đôi chút khoảnh khắc “ bỗng nhận ra” thì hai chữ “ hình như “ thể hiện sự phỏng đoán sự hiện hữu của mùa thu quanh đây.

Thu sang mang tới cho con người cảm giác vô định. Đến khổ thơ thứ hai thì tác giả đã nhận thấy thu đã về thật rồi:

“ Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu”

Không chỉ là tín hiệu của mùi hương làn gió, Thu đã về trên cả những dòng sông. Nước mùa thu dâng lên theo mùa “ dềnh dàng”, những cánh chim bắt đầu vội vã bắt đầu tìm nơi trú ẩn. Thiên nhiên bỗng có chút gì đó vội vã, gấp gáp nhưng hiện hữu rõ nét hơn.Với vốn quan sát tỉ mỉ, tinh tế, tầm mắt của tác giả còn chạm tới hình ảnh “ đám mây mùa hạ”. Như vẫn còn chút lưu luyến với những tháng hè oi ả vơi bầu trời luôn trong xanh, tác giả không dùng các tính từ thường hay gắn liền với đám mây như: bồng bềnh, mềm mại mà lại nhấn nhá bằng từ “ vắt”. Những đám mây chiều nhuộm màu vàng óng ả nắng thu trải dài trên nền trời, đắm chìm dần trong tiết trời sang thu.

“ Sang thu” tiếp tục được chuyển hóa linh hoạt ở khổ thơ cuối, khi mùa thu đã thực sự đến rồi, con người cũng đã cảm nhận thấy, nhưng tác giả cuối cùng mới thốt nên những tâm sự của lòng mình với thiên nhiên:

“ Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi”

Nắng luôn tỏa sáng trong cả bốn mùa của tạo hóa, tuy nhiên nắng của mỗi mùa lại mang những dư vị khác nhau. Nắng thu nhẹ nhàng tinh khôi, “ Nắng úa dệt mi, và mây xanh thay tóc rối” của Ngô Thụy Miên có thể khác biệt với chút nắng se lạng đầu mùa của Hữu Thỉnh. Thu cũng đã bớt đỏng đảnh như cô gái tuổi mùa xuân, hay trầm lặng hơn những cơn mưa rào mùa hè. Những hiện tượng thiên nhiên” nắng”, “ mưa”, “ sấm” tựa như những thay đổi, gian khó trong cuộc đời. Hình ảnh “ hàng cây đứng tuổi” ẩn dụ tới những lớp người đã từng trải, đã rèn luyện qua bao khó khăn, đã ngắm nhìn biết bao mùa thu sang. Họ đã không còn dễ giật mình, chùn bước trước tiếng “ sầm” ầm vang. Điệu thơ trầm lắng khiến người đọc nhận ra rất nhiều điều trong cuộc sống, đặc biệt khi họ đã sắp bước sang tuổi xế chiều.

“ Sang thu” luôn mang trong mình những dư vị đặc sắc, khác biệt bằng cảm nhận tinh tế của Hữu Thỉnh, bởi vậy nó luôn nổi bật trong hàng ngàn bài thơ khác viết về mùa thu. Từng chút nhấn nhá, dùng từ, sàng lọc các biện pháp nhân hóa và ẩn dụ, Thu của Hữu Thỉnh mãi là một tiếng lòng vang vọng gửi gắm tới mọi người, báo hiệu mùa thu bình dị của quê hương đất nước.