Phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh.

Phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh.

Đề bài: Phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh.

Bài làm

Nhật ký trong tù là một trong những tập thơ xuất sắc nhất trong sự nghiệp sáng tác, thơ ca của Hồ Chí Minh. Bài thơ “ Đi đường” được trích trong tập” Nhật ký trong tù” và được tác giả lấy nguồn cảm hứng sáng tác khi bị giặc giải đi sang những nhà tù khác. Bằng nét bút và tâm hồn thơ ca phong phú, đặc sắc, Bác đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ cùng tư thế hào hùng, khí phách của người chiến sĩ cách mạng.

“Tài lộ tài tri tẩu lộ nan

Trùng san chi ngoại hựu trùng san

Trùng san đăng đáo cao phong hậu

Vạn lí dư đồ cố miện gian”.

Dịch là:

“Đi đường mới biết gian lao

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng

Núi cao lên đến tận cùng

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”.

Bài thơ được mở đầu bằng một lời kể về những tháng ngày khi Người bị bắt giam trong nhà lao Tưởng giới Thạch. Việc bị giặc bắt, hành hạ đánh đập đã rất khó khăn, gian khổ, thế nhưng Người còn bị chúng giải đi hết từ nhà lao này sang nhà lao khác, mà đường chuyển lao không những dài đằng đẵng mà còn bị rình rập biết bao nguy hiểm.

“ Đi đường mới biết gian lao”

Tay bị cùm xích, trên người biết bao vết thương còn phải chịu những khắc nghiệt của thời tiết thật là tưởng như quá sức chịu đựng của con người. Vậy những gian lao, khó khăn ấy là gì đây?

“ Núi cao rồi lại núi cao trập trùng”

Địa hình vùng Quảng Tây Trung Quốc là một nơi vùng núi hiểm trở, nhiều núi dốc. Với sức lực của một người khỏe mạnh bình thường cũng khiến người ta mệt mỏi, huống hồ là một người bị tù đày, vắt kiệt sức lực. Núi cao rồi lại núi cao làm cho câu thơ càng trở nên dài ra, cũng khiến cho khung cảnh núi non hiện lên trong tâm trí người đọc mà nào có điểm rừng. Con đường giải lao ấy mới chỉ nhìn thôi đã khiến con người ta khiếp sợ, nản bước. Thế nhưng với ý chí của một người lính cộng sản, những núi non trùng điệp ấy chẳng thể nào làm nhụt đi ý chí chiến đấu, tinh thần. Có thể mất đi về sức lực nhưng chẳng thể nào quật ngã được ý chí kiên cường của Người.

Những gian nan vất vả luôn hiện hữu phía trước, tựa như con đường giải phóng đất nước cũng còn gặp muôn vàn khó khăn như thế. Tuy nhiên, đối với Bác thì:

“ Núi cao lên đến tận cùng

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”

Người đời có câu “ đường dài mới biết ngựa hay”, trải qua những vất vả khó khăn, đi mãi đi mãi thì những núi non ấy cũng sẽ ở lại sau lưng mà thôi. Cứ đi hết đỉnh núi cao này sang đỉnh núi cao khác, với một phong thái thong dong, tựa như đi du ngoạn chứ chẳng phải là một người bị cầm tù, Người sẽ được ngắm nhìn một không gian bao la, rộng lớn trong tầm mắt. Một phần thưởng xứng đáng được thiên nhiên ban tặng, khi những dốc cao đèo thẳm, vách đá cheo leo đã bị gạt bỏ, đứng trên đỉnh núi cao nhất trong thiên hạ, Người bỗng lại cảm thấy vui sướng, tự hào. “ Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”, đứng trước một vóc dáng nhỏ bé cùng đôi mắt tinh anh, cả “ muôn trùng” bao la bát ngát của đất trời, thiên nhiên giờ đây được thu gọn trong một tầm mắt bé nhỏ. Cảm giác trong câu thơ giữa sự đối lập của vị thế con người và thiên nhiên, tuy có sự chênh lệch về kích thước nhưng về tầm vóc, ý chí thì hết sức đồng điệu. Trải qua muôn vàn khó khăn, ý chí và khát vọng về việc thống nhất đất nước, mở rộng bờ cõi vẫn chẳng hề bị mai một. Người càng có niềm tin rằng, gian lao vượt qua, khó khăn đẩy lùi thì một tương lai tươi đẹp sẽ được rộng mở.

Bài thơ “ Đi đường” của Hồ Chí Minh không chỉ đơn thuần để tả cảnh, mà thông qua bài thơ, người còn khẳng định được phong thái ung dung, rắn rỏi, nghị lực kiên cường mà những người chiến sĩ đã đươc tôi luyện. Đường ở đây không chỉ riêng những con đường thực tế đầy trông gai, nguy hiểm mà còn là con đường đời, con đường cách mạng. Chỉ cần giữ vững niềm tin, ý chí chiến đấu, vượt qua những “ núi cao núi cao” hơn nữa thì sẽ đến lúc, hạnh phúc và vinh quang sẽ được nắm gọn trong tầm tay.