Phân tích bài thơ Mùa xuân nho nhỏ

Phân tích bài thơ Mùa xuân nho nhỏ

Đề bài: Phân tích bài thơ Mùa xuân nho nhỏ

Bài làm

Mùa xuân là một trong những niềm cảm hứng vô tận của rất nhiều các nhà thi sĩ. Mỗi một nhà thơ sẽ mang trong mình những nỗi niềm cảm xúc riêng về mua xuân. Trong khi đối với Nguyễn Bính, mùa xuân mang hơi ấm của năm mới:

“ Đây cả mùa xuân đã đến rồi

Từng nhà mở cửa đón vui tươi”

Còn đối với nhà thơ Thanh hải, xuân vẫn vậy, xuân luôn mang một nét đẹp rực rỡ, tràn đầy sắc trẻ, gợi lên cho người đọc những hình ảnh sinh động. Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” – được tác giả sáng tác năm 1980 nhằm gửi gắm những tâm tư, biểu đạt cho sức sống mãnh mẽ của quê hương dân tộc trong khung cảnh hòa bình.

Sáu câu thơ đầu như tiếng hát vui mừng, rộn ràng chào đón xuân đã về. Trên dòng sông non xanh nước biếc của quê hương dân tộc đất Việt, một bông hoa tím biếc nổi bật trên làn nước xanh thẳm.

“ Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc”

Tác giả bằng tài khéo léo sử dụng linh hoạt động từ “ mọc” ngay đầu câu thơ gợi tả sự vui thú, khỏe khoắn, đâm chồi của vạn vật chào đón mùa xuân về.

Xuân thường gắn liền với sắc vàng của hoa mai, sắc đỏ thắm tươi của hoa đào, ấy nhưng mùa xuân của Thanh Hải mang một gam màu trầm lắng hơn nhưng vô cùng gắn liền với xứ Huế Mộng mơ, nơi có dải sông Hương mềm mại bao quanh cố đô Huế, tà áo dài tím bay phấp phới trong làn gió hòa bình, đó chính là “ bông hoa tím biếc”. Màu xanh của nước hòa quyện cùng màu tím của hoa đã tạo nên một mùa xuân vô cùng khác biệt của tác giả.

Xuân trong đời sống của Thanh hải không chỉ là hình ảnh, còn mang cả những âm hưởng ngân nga, vang vọng:

“ ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay đứng hái”

Tiếng chim hót vang lên hòa vang cũng nhịp xuân, hơi thở của đất trời, nó còn chạm tới cả tâm hồn đang thổn thức của nhà thơ. “ Hót chi” là từ ngữ thân thương của con người xứ huế, vẫn là những hình ảnh rất đỗi giản dị nhưng tràn đầy cảm xúc của Huế thân thương. Thế nhưng, nhà thơ bỗng có những dòng cảm xúc rất đỗi lạ kì về mùa xuân nơi đay, phải chăng khi mùa xuân đến- mùa của sự bắt đầu, sinh sối nảy nở của vạn vật thì đây có thể là lần cuối cùng, Thanh hải được nhìn thấy mùa xuân quê hương? Tính từ “ long lanh” có thể là của giọt mưa phùn mùa xuân, hay giọt sương sớm ban mai, hay phải chăng đó là giọt rơi âm vang của tiếng chim chiền chiện.

Từ vẻ đẹp của tự nhiên, nhà thơ muốn khắc họa tới mùa xuân sản xuất và chiến đấu của nhân dân ta thông qua bốn dòng thơ sau”

“ Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ”

Ngắn gọn nhưng bao hàm rất nhiều ý nghĩa, Thanh hải đã muốn nhắc tới hai nhiệm vụ quan trong của những người chiến sĩ – “ người cầm sung và người nông dân- “ người ra đồng”. Lộc non như búp trên cành, “ lộc” đối với người lính là những niềm tin về chiến thắng quân thù, là cành lá ngụy trang, “ lộc” của người nông dân là báo hiệu cho một vụ mùa bội thu. Cả dân tộc ta sẽ gặt hái được những thành quả to lớn trong năm mới, khi xuân mang theo bao hi vọng, hoài bão và ước mơ.

“ Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao”

Người người nhà nhà cùng hòa chung khí thế náo nhiệt, rộn ràng. Bộ đôi từ láy” hối hả”- “ xôn xao” giúp người đọc mường tưởng ra hình ảnh của toàn dân háo hức làm việc, thi đua để gặt hái “ trái thơm quả ngọt” trong xuân mới.

Theo dòng phát triển của đất nước qua bốn ngàn năm phát triển:

“ Đất nước bốn ngàn năm

Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước:

Dù có gian lao, hiểm nguy, phải sống trong mưa bom bão đạn, toàn dân và quân ta đã cùng nhau trải qua biết bao sương gió nhọc nhằn, biết bao tấm gương anh hùng đã hi sinh để giành độc lập dân tộc. Nhưng tác giác luôn tin rằng, niềm tin và sự phát triển của đất nước là bất diệt, tựa như những “ vì sao” sáng trên bầu trời luôn tỏa sáng vĩnh hằng trong không gian và thời gian. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, dân tộc Việt nam sẽ luôn vững chãi tiến lên phía trước để sánh xứng đáng với công lao của các anh hùng liệt sỹ, để sánh vai cùng các cường quốc năm châu.

Là một người con của dải đất Chữ S, tác giả cũng luôn muốn có một tâm niệm được hòa mình vào dòng phát triển ấy:

“ Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa ca

Một nốt trầm xao xuyến”

Lòng khao khát của tác giả được thể hiện qua điệp từ” Ta làm”. Nhà thơ muốn được làm một chú chim nho nhỏ để cất tiếng vang đất trời, được làm một nhành hoa tô điểm sắc xuân đẹp tươi. Thanh hải còn muốn góp cả tâm hồn, ý chí của mình thành một “ nốt trầm” trong “ bản hùng ca đất nước”. một chút vấn vương, xao xuyến nhưng rất đỗi mạnh mẽ, nhà thơ còn muốn cống hiến nhiều hơn thế nữa ở những câu thơ tiếp theo:

“ Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù la khi tóc bạc”

Mỗi người sinh ra đều có những màu sắc mùa xuân riêng biệt, “ một mùa xuân nho nhỏ” của mỗi cá thể đều có thể góp thành tạo nên mùa xuân vĩnh cửu của đất nước. Tác giả nhắn nhủ rằng mọi người rằng: bằng những hành động tuy nhỏ bé, lặng lẽ nhưng bao hàm rất nhiều ý nghĩa cũng đủ để đóng góp, “ dâng “ đi mà không quản tới sự đền đáp thật sự rất đáng trân trọng. Cho dù trong độ tuổi hai mươi xuân thì có đủ sức trẻ, sức khỏe và lòng nhiệt huyết, hay khi về già “ tóc bạc”, hãy sống đúng như chỉ có một cơ hội để sống trên đời, sống sao cho hết lòng nhiệt huyết với cuộc đời, với đất nước.

Thông qua những dòng thơ ngắn, người đọc cũng như cảm nhận được tinh thần cổ động, lời gửi gắm chân tình của nhà thơ cho việc chung tay xây dựng đất nước giàu mạnh hơn.

Khổ thơ cuối là tiếng hát của nhà thơ giành tặng cho non sông Việt nam, như một lời dặn dò hi vọng cho quê hương đất nước:

“Mùa xuân-ta xin hát

Câu Nam ai, Nam bình

Nước non ngàn dặm mình

Nước non ngàn dặm tình

Nhịp phách tiền đất Huế”

Làn điệu ngọt ngào mà trầm lắng, “ Nam ai – Nam Bình” là hai điệu dân ca truyển thống của ngươi dân xứ huế. Trước khi mùa xuân của cuộc đời nhà thơ chấm dứt, lòng tác giả vẫn luôn hướng về quê hương khi sử dụng những điệu hò thân thuộc, nhạc cụ “ phách tiền “ của dân tộc để hòa tấu cùng lời ca. Từ một lòng dâng hiến, cho tới “ xin hát” như diễn tả niềm khao khát của nhà thơ để thể hiện tình yêu với xứ mẹ. “ Ngàn dặm mình- tình”, giữa tác giả với cái tình dân tộc, tình người sẽ luôn ngân vang trong đất trời xứ Huế.

“ Một mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải đã khắc họa một mùa xuân tuyệt đẹp trong hàng vạn bức tranh xuân. Lúc tha thiết ngân vang lúc rộn ràng khí thế, cùng với biện pháp tu từ ẩn dụ, từ láy, thể thơ năm chữ hàm súc và biểu cảm, Mùa xuân của tác giả vẫn luôn được nhớ mãi qua bao thế hệ trẻ về sau. Mùa xuân của đất nước cũng gắn liền với mùa xuân của mỗi cuộc đời, mỗi con người. Hãy sống sao để mùa xuân của ta sẽ mãi luôn rực rỡ, tỏa sáng cho tới những ngày cuối cùng.