Những câu hỏi này đã được giả Philip Miller đặt ra ở phần đầu cuốn sách “Khám phá ngôn ngữ tư duy” (NXB Tổng hợp TPHCM). Ngay sau đó, ông cũng gợi ý rằng, để hiều hơn về tính cách của mình và của người khác, chúng ta có thể sử dụng khái niệm bản đồ tính cách (personality map) của Reg Conolly (chuyên gia đào tạo NLP của tổ chức Pegasus NLP). Theo đó, một cách hiệu quả để suy nghĩ về điều này là hãy tưởng tượng ra hình ảnh một củ hành có nhiều lớp. Trong một chừng mực nào đó, chúng ta giống như củ hành này – càng muốn biết về ai đó, bạn càng phải đi xuyên qua các “lớp vỏ bọc” của họ.

Theo tác giả Philip Miller, “củ hành” đặc biệt này có sáu lớp, đi từ ngoài vào trong, gồm: Môi trường, Hành vi, Năng lực, Niềm tin và các giá trị, Đặc điểm nhân dạng, Mục đích.

Hai lớp ngoài cùng là những gì bạn có thể quan sát được thông qua vẻ ngoài của con người, gồm cả những điều họ nói và làm.

Còn bốn lớp bên trong phải được tìm hiểu theo thời gian, chủ yếu bằng cách suy nghiệm.

Bản đồ tính cách giống như một củ hành có 6 lớp gồm: Môi trường, Hành vi, Năng lực, Niềm tin và các giá trị, Đặc điểm nhân dạng, Mục đích.

Bản đồ tính cách giống như một củ hành có 6 lớp gồm: Môi trường, Hành vi, Năng lực, Niềm tin và các giá trị, Đặc điểm nhân dạng, Mục đích.

Một hình ảnh so sánh tương tự là hai lớp ngoài cùng giống như phần nổi nhìn thấy được của tảng băng và bốn lớp còn lại là phần chìm không thể nhìn thấy, ẩn bên dưới mặt nước.

Ngoài ra, ba lớp đầu tiên còn được xem là thuộc về “cái đầu” (phần lý trí), có tính chất chung; trong khi ba lớp còn lại ở bên trong thì thuộc về “trái tim” (phần nội tâm), là bản sắc riêng của mỗi người.

1. Lớp đầu tiên – Môi trường

Môi trường là yếu tố bên ngoài, có liên quan đến những chi tiết thực tế về bối cảnh của bạn: bạn đang ở đâu, với ai, và những thời điểm nào quan trọng đối với bạn.

2. Lớp thứ hai – Hành vi

Hành vi là những gì bạn thật sự nói và làm.

3. Lớp thứ ba – Năng lực

Năng lực là những điều hết sức cụ thể: đó là các kỹ năng, kiến thức và năng khiếu. Năng lực cũng là những việc bạn làm tốt và đam mê, ngay cả những điều bạn không thật sự tự hào.

4. Lớp thứ tư – Niềm tin và các giá trị

Niềm tin và các giá trị là những yếu tố nền tảng dẫn dắt cuộc sống của bạn. Đây là những điều có ý nghĩa quan trọng đối với bạn, hướng bạn đạt đến một tầng nấc sâu sắc, uyên thâm nào đó.

5. Lớp thứ năm – Đặc điểm nhân dạng

Đặc điểm nhân dạng nghĩa là hiểu được bản chất thật sự của bạn. Vậy mà nhiều người dù sắp đi trọn “hành trình” cuộc đời vẫn chưa bao giờ thực sự đặt ra câu hỏi “Tôi là ai?”, trong khi hiểu biết này có thể giúp bạn thoát khỏi bế tắc trước quyết định theo đuổi một hướng đi mới.

6. Lớp thứ sáu – Mục đích

“Mục đích sống của tôi là gì?”, “Tôi tồn tại trên cuộc đời này với sứ mệnh nào?” hay “Tầm nhìn về cuộc sống của tôi là gì?” là câu hỏi lớn mà ít ai tự đặt ra cho chính mình. Đây là lớp vỏ sâu nhất, có thể là điều bạn không bao giờ chia sẻ với người khác.

Theo tác giả Philip Miller, bạn có thể nhìn và nghe thấy các hệ quả từ hành vi của ai đó diễn ra trong một môi trường cụ thể. Bạn có thể nhận ra năng lực của họ qua việc giao tiếp thông thường (chẳng hạn qua những câu hỏi như “Bạn đã học khiêu vũ như thế nào?”…). Tuy nhiên phải khéo léo hơn và cần có thời gian để hiểu rõ niềm tin, các giá trị của người ấy (“Vì sao bạn lại thích khiêu vũ?”, “Vì sao khiêu vũ lại quan trọng đối với bạn?”.). Còn về đặc điểm nhân dạng của một người…, bạn phải mất cả đời mới khám phá được.

Theo tác giả Philip Miller cho rằng, hầu hết chúng ta đều chỉ loanh quanh với cuộc sống và công việc. Chúng ta chỉ nghĩ đến ba “lớp vỏ” bên ngoài – môi trường, hành vi và năng lực, và ít khi nghĩ về các “lớp vỏ” bên trong và thật sự tự vấn bản thân vì sao chúng ta lại làm những công việc hiện tại.

Theo tác giả Philip Miller, nếu bạn muốn thay đổi, việc hiều được “bản đồ tính cách” của chính mình là bước khởi đầu lý tưởng. Theo đó, bạn từ từ và cẩn thận tìm hiều từng “lớp vỏ” của mình. Và sau khi đã hiểu về các “lớp vỏ” tính cách của mình, bạn cũng có thể sử dụng cách này để giúp mọi người nhận biết họ là ai và những hoài bão của họ là gì.

Xuân Vũ

>> Triết lý nuôi dạy con vừa thành công vừa hạnh phúc



Xem nguồn