– Trong các ngày 24 và 25/6, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ đã có buổi làm việc tại Hà Tĩnh, Hải Phòng, tham gia giao ban thi đua 6 tỉnh khu vực Bắc Trung Bộ, 5 thành phố lớn trong cả nước. Tại đây, các vấn đề của giáo dục đào tạo đã được thảo luận và gợi mở những cách làm mới.

Không tuyển biên chế mới, tăng hợp đồng

Một trong những đề xuất được các địa phương nêu ra là câu chuyện về đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý.

Hà Tĩnh hiện nay đang dư thừa hơn 1.000 giáo viên, chất lượng đội ngũ không đồng đều. Còn tại Trường ĐH Hà Tĩnh, nếu chuyển đổi cơ cấu đào tạo từ “những gì mình có” (đội ngũ giáo viên chủ lực là sư phạm, kế toán) sang “những gì địa phương cần” (các ngành công nghiệp phụ trợ, môi trường,v.v…) thì sắp xếp đội ngũ sẽ là bài toán khó giải.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, biên chế giáo dục, chương trình - sách giáo khoa, dạy thêm, học thêm.

Bộ trưởng GD-ĐT thăm cơ sở đào tạo của Trường ĐH Hàng Hải. Ảnh: Đăng Lương

Còn Hải Phòng đã hoàn thiện xong đề án vị trí việc làm trong ngành giáo dục, phân công hợp lý, cụ thể hoá vai trò, trách nhiệm của từng người, trình Bộ Nội vụ từ năm ngoái, chưa được phê duyệt. Với quyền chủ động của mình, Hải Phòng đã ban hành các tiêu chí trưởng, phó phòng quân huyện, hiệu trưởng hiệu phó và tiến hành thực hiện. Trong khi đó, Trường ĐH Hàng hải thì chủ động nâng chất lượng đội ngũ, sau một thời gian, đã tinh giản gần 40 giảng viên không đạt chuẩn.

Bộ trưởng GD-ĐT quan niệm các địa phương không nên tuyển viên chức mà nên tăng tuyển dụng theo hình thức hợp đồng, tạo sự sàng lọc, đỡ áp lực biên chế. Về cán bộ quản lý, phải có tính toán theo hướng mở và liên thông, phải gắn với tiêu chí cán bộ quản lý nhà giáo.

Điều này vừa giải quyết được tình trạng “tắc nghẽn biên chế”, vừa tạo được đất trống để đón được người giỏi vào nghề. Đối với con số đang trong biên chế, tới đây sẽ áp dụng chuẩn giáo viên để phân loại theo lộ trình “không đáp ứng được thì tình gọn”.

Bộ trưởng Nhạ cũng ủng hộ cách “sàng lọc” giảng viên của Trường ĐH Hàng hải và đề xuất thí điểm của Hải Phòng trong cách tính định biên mới.

Sẽ học sách của nước ngoài

Nhiều đề xuất liên quan tới dạy và học ngoại ngữ trong nhà trường đã được nêu ra trong các cuộc họp.

ĐH Hà Tĩnh đề xuất mở mô hình trường phổ thông liên cấp song ngữ từ bậc mầm non tới THPT, nhằm tạo môi trường thực hành khi đào tạo sư phạm và bồi dưỡng lại giáo viên. Hà Tĩnh cũng mong muốn thí điểm dạy tiếng Anh trong trường phổ thông theo nhu cầu thực tế chứ không phải quy định hiện hành. Hải Phòng – nơi kỳ vọng là “trung tâm giáo dục của khu vực miền Bắc” cũng đang tạo điều kiện về đất đai, chế độ ưu đãi cho một tập đoàn lớn để xây dựng mô hình liên cấp từ mầm non đến đại học, trong đó hướng tới chất lượng quốc tế. Hải Phòng cũng đang xây dựng “văn phòng điện tử”, nâng ca chat lượng dịch vụ hành chính công trực tuyến trong giáo dục.

Ủng hộ các mô hình trường học nói trên, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ khẳng đinh thêm, việc dạy và học tiếng Anh là chủ trương lớn của toàn ngành. Để đạt được mục tiêu xem tiếng Anh như là ngôn ngữ thứ hai, Bộ đang tập trung vào đào tạo giáo viên, hướng tới một số môn học khoa học tự nhiên có thể sử dụng sách của các nước để học.

Hiện nay, Bộ GD-ĐT đang xây dựng cổng điện tử, hy vọng Hải Phòng sẽ đi đầu trên cả nước về ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục.

“Không cầm tay, chỉ việc” các mô hình cụ thể

Tại các phiên giao ban thi đua, giám đốc sở GD-ĐT 6 tỉnh khu vực Bắc Trung Bộ và 5 thành phố lớn đã nêu những băn khoăn về hướng đi trước thực tiễn bất cập của các chính sách: đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30, tổ chức lớp học theo mô hình “trường học mới” (VNEN).

Khẳng định những nét tích cực và tiến bộ của các chính sách trên, Bộ trưởng Nhạ lưu ý, khi thực hiện những cách làm mới, cần chú ý tới các yếu tố tâm lý- văn hoá xã hội đã sẵn sàng hay chưa. Có nhiều cách tiếp cận về đổi mới phương pháp. Bộ GD-ĐT sẽ rà soát và điều chỉnh thích hợp, nhưng không “cầm tay, chỉ việc” bắt buộc lựa chọn hay không. Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động lựa chọn cách làm phù hợp với thực tiễn của mình.

“Ép học sinh học thêm là gian dối”

Đem đến hội nghị giao ban thi đua chiều 25/6, ông Nguyễn Đình Vĩnh, Giám đốc Sở GD-ĐT Đà Nẵng, nêu “hai việc tốt, hai việc chưa tốt và 3 việc đang làm” của thành phố này. Ông hào hứng kể chuyện “mùa hè mở” ở đây và cho biết có thể kiểm soát được chuyện dạy thêm trong nhà trường, nhưng còn chuyện dạy thêm của giáo viên bên ngoài thì không kiểm soát được. Trước đó, tại buổi làm việc chiều 24/6, lãnh đạo Hà Tĩnh cho biết, trước nhu cầu học ngoại ngữ, công nghệ thông tin, “đến hè, nhiều gia đình đã cho con chạy ra Hà Nội hết”.

Trao đổi về vấn đề này, Bộ trưởng Nhạ xác định “Không nên đánh bùn sang ao – giáo viên kêu vất vả nhưng đến khi không được phép dạy thêm thì có ý kiến phàn nàn”. Ông cho rằng, những “chiêu” ép học sinh học thêm như dạy không hết chương trình, ra đề thi vào phần “phải học thêm”,v.v…là hành vi gian dối và phải phạt nặng.

Để khắc phục căn cư những hiện tượng lệch lạc phát sinh từ dạy thêm, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục rà soát để đảm bảo chương trình phổ thông nhẹ nhàng, cơ bản; giáo viên cố gắng giảng dạy trong giờ hành chính là xong. Như vậy, sẽ không có chuyện dạy thêm các nội dung chính khoá. Bên cạnh đó, cần đáp ứng nhu cầu về phụ đạo, bồi dưỡng của các học sinh yếu kém và học sinh giỏi.

Chuyển cơ chế “cấp phát” sang “đặt hàng”

Báo cáo tổng kết năm học của các địa phương tại phiên họp giao ban thi đua đều xác định công tác phân luồng, hướng nghiệp học sinh phổ thông đều gặp khó. Việc quản lý hệ thống giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn vẫn đang phân tán, hoặc đã sáp nhập các trung tâm nhưng vẫn chỉ là thao tác cơ học, chưa giải được gì cho bài toán đào tạo nghề nghiệp.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cho hay, để giải quyết từ cấp độ vĩ mô, Chính phủ sẽ có buổi họp bàn về thống nhất quản lý giáo dục nghề nghiệp. Còn chuyện sáp nhập các trung tâm hướng nghiệp – dạy nghề, giáo dục thường xuyên ở các tỉnh, thành thì có thể tham khảo cách làm của TP.HCM, đó là thẩm quyền phân công của chính quyền sở tại.

Sau khi tiếp nhận các phản ánh về hiện tượng trường dạy nghề được đầu tư tiền tỉ nhưng vắng học viên ở cả Hà Tỉnh và Hải Phòng, Bộ trưởng Nhạ cho rằng, trong giáo dục nghề nên chuyển đổi cách làm: Hạn chế bao cấp, tăng xã hội hoá với các trường có tính chất đào tạo nghề thì xã hội hóa, hạn chế bao cấp; “đặt hang” và “giao nhiệm vụ” với các trường đại học theo định hướng ứng dụng, thực hành.

Thay đổi cách làm thi đua trong giáo dục

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng không nên duy trì sự cào bằng, tính “phong trào” trong thi đua giáo dục. Cần phải xây dựng các tiêu chí thi đua như bộ chỉ số đánh giá, xếp hạng; từ đó tạo động lực phát triển tự thân, cạnh tranh lành mạnh và tạo áp lực cho các địa phương đầu tư, quan tâm thiết thực tới giáo dục. Dự kiến bộ chỉ số xếp hạng thi đua này sẽ có 5 tiêu chí, trong đó nhấn mạnh tới tiêu chí đảm bảo chất lượng (về giáo viên, cơ sở vật chất, quản trị trường học). Bên cạnh đó là các tiêu chí về kỷ cương nề nếp, đổi mới sáng tạo.

Hạ Anh



Xem nguồn