Phân tích tính sử thi trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành.

Phân tích tính sử thi trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành.

Đề bài: Phân tích tính sử thi trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành.

Tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành viết về đề tài cuộc cách mạng dân chủ ở miền Nam trên địa bàn rừng núi Tây Nguyên. Tác phẩm xuất sắc trong Việt Nam hiện đại thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tác phẩm mang khuynh hướng sử thi.

Tính sử thi là biểu hiện những đặc điểm của thể loại sử thi gắn với những sự kiện trọng đại của cộng đồng của dân tộc. Nhân vật mang tính đại diện, thiên nhiên được nhìn trong tầm khái quát.

Tính sử thi được biểu hiện phong phú, đa dạng cả ở nội dung lẫn ở hình thức. Với đề tài, kết cấu thì chính là xung đột lớn mang tầm thời đại. Xung đột một mất một còn giữa dân tộc ta và Mĩ – Ngụy, giữa lòng căm thù sâu sắc, hoạt động yêu nước, cao cả của nhân dân ta với vũ khí tối tân, hiện đại, sự dã man, tàn bạo, của kẻ thù. Đó chính là hai mảng sáng tối tương phản nhau gay gắt. Xung đột lớn lao đó tạo ra tính sử thi cho tác phẩm.

Chủ đề mang tính sử thi, chủ đề ngợi ca chủ nghĩa anh hùng cách mạng, ngợi ca cuộc đồng khởi của nhân dân làng Xô Man ở Tây Nguyên, tiêu diệt bọn thằng Dục tàn bạo, đó chính là cuộc đồng khởi của nhân dân kiên cường, bất khuất nói chung. Đó cũng chính là sự kiện lịch sử của dân tộc ta trong kháng chiến chống Mỹ. Đây là sự kiện lớn lao mở ra cuộc tổng khởi nghĩa của nhân dân Nam Bộ, từ bóng tối đau thương để bước ra ánh sáng, hướng tới chiến thắng.

Về nhân vật: có tính đại diện cao biểu hiện ở Tnú: Ở nhân vật Tnú có số phận bi thương của dân làng Xô Man, Tnú cũng bị bắt, cũng bị tra tấn, cũng bị giết vợ, giết con, chịu nhiều mất mát, hi sinh. Tnú là một điển hình cho một bi thương trong vô vàn những bi thương. Tnú chịu những nỗi đau của con người trong chiến tranh giống như vô vàn những con người khác. Tnú cũng giống như dân làng Xô Man cũng chịu sự tra tấn man rợ của kẻ thù: cả làng Xô Man không ai không bị roi vọt của bọn Mĩ-Ngụy, tiếng la hét, tiếng khóc vang dậy cả rừng núi này. Anh Xút thì bị giết, bà Nhan thì bị chặt đầu, treo đầu súng… Tnú cũng giống như dân làng Xô Man khi chỉ có hai bàn tay trắng, chưa biết cầm vũ khí đứng lên thì dẫu căm thù, phẫn nộ cực độ vẫn phải chịu số phận bi thương, vẫn phải chịu tăm tối.

Tính cách anh hùng, phẩm chất cao đẹp, kết tinh những phẩm chất cao đẹp của dân làng STrá nói riêng, dân tộc ta nói chung: căm thù giặc, yêu nước, gan dạ, dũng cảm, kiên cường, bất khuất, trung thành với cách mạng, nặng tình nặng nghĩa. Tnú mang trong mình tinh thần, vẻ đẹp tâm hồn của cả dân tộc là người anh hùng trong thời kì kháng chiến chống Mỹ và cũng chính là Đăm Căn – một thuở của Tây Nguyên.

Về giọng điệu, ngôn ngữ: Tác phẩm rừng xà nu là một câu chuyện dài được kể trong một thời gian ngắn có độ súc tích, cô đơn

Giọng kể của cụ Mết già làng trầm trầm, âm vang. Đấy là giọng kể quen thuộc của dân làng ở Tây Nguyên, giọng kể rất trang trọng để con cháu về trang sử hào hùng, một người có anh dũng của quê hương, câu chuyện mới xảy ra được kể như một câu chuyện lịch sử, không gian kể, ngôn ngữ kể cũng thể hiện chất sử thi rất rõ: toàn dân làng sum họp trước nhà cũng trong không khí im lặng trước đống lửa lớn để lắng nghe già làng kể về câu chuyện lịch sử hào hùng của dân làng.

Thiên nhiên được miêu tả trong tác phẩm, đó là hình tượng hoàng tráng, hùng vĩ, mang tầm khái quát lớn lao, mở đầu là hình ảnh đồi xà nu nhìn đến tầm mắt cũng không thấy gì ngoài những đồi xà nu nối tiếp chạy đến chân trời. Kết thúc tác phẩm cũng là hình ảnh rừng xà nu, nhìn đến hết tầm mắt, cũng không thấy gì khác ngoài những rừng xà nu nối tiếp chạy đến chân trời. Cây xà nu, rừng xà nu được miêu tả là hình ảnh thiên nhiên đặc trưng của Tây Nguyên với những đặc điểm, vẻ đẹp rất riêng, sức sống mãnh liệt, ham ánh sáng Mặt Trời… Đó cũng chính là hình ảnh biểu tượng cho con người cho con người Tây Nguyên kiên cường, bất khuất trong lửa đạn, sức sống bền bỉ, mãnh liệt, ham tự do,và cây xà nu, rừng xà nu còn được miêu tả với vẻ đẹp tầm vóc là một hình tượng có tính sử thi như khí phách của một dũng sĩ trong kháng chiến cống Mỹ ( rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn của mình che chở cho làng ). Đó chính là hiện tượng đậm chất sử thi.

Từ ngôn ngữ-giọng điệu cách kể cùng với nội dung câu chuyện một đời người được kể trong một đêm, con người có đời tư riêng nhưng không được nhìn từ cái nhìn đời tư mà được nhìn trong mối quan hệ gắn bó với cộng đồng, gắn với sự kiện lịch sử có ý nghĩa, khiến cho nhân vật hiện lên hào hùng, đậm chất sử thi. Tự mỗi chi tiết trong tác phẩm đều thể hiện tính sử thi bởi vì nó là tiếng nói của lịch sử của thời đại, nó gắn với sự kiện yếu tố có ý nghĩa đối với cộng đồng, đối với dân tộc.

Như vậy, tác phẩm rừng xà nu là một thiên truyện mang ý nghĩa và vẻ đẹp của một khúc sử thi trong văn xuôi hiện đại với lời văn chau chuốt, giàu hình ảnh, cách kể chuyện hấp dẫn, tác phẩm tái hiện vẻ đẹp truyền thống văn hóa hào hùng tráng lệ của thiên nhiên núi rừng, của con người và truyền thống văn hóa Tây Nguyên. Đồng thời tác phẩm cũng đặt ra một vấn đề lớn lao, có ý nghĩa thời sự, mang tầm vóc thời đại để sự sống của đất nước của nhân dân mãi mãi trường tồn chỉ có một cách duy nhất: đoàn kết lại cầm vũ khí, đứng lên để chống lại bọn tàn bạo.

Nguồn: Bài văn hay