Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

Phân tiÌch baÌ€i thÆ¡ Sang thu của Hữu Thỉnh

Đề bài: Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

Bài Làm

Một năm có bốn mùa xuân – hạ – thu – đông. Mỗi mùa đều có những nét đẹp riêng. Nếu mùa xuân rực rỡ với những loài hoa đua nhau khoe sắc, với chồi non lộc biếc thì mùa thu cũng đẹp đẽ khiêm nhường bởi những điều bình dị nhất. Mùa thu bước vào trang thơ thật đẹp, nhẹ nhàng mà tinh tế. “Sang thu” của Hữu Thỉnh là một trong những bài thơ hay viết về những ngày chớm thu dịu dàng như thế.

Mở đầu bài thơ, Hữu Thỉnh đưa người đọc đến với những ngày mùa thu đầu tiên của một miền quê yên bình:

“Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về”

Mùa thu bước vào thơ Hữu Thỉnh thật đặc biệt. Đặc biệt ở chỗ tín hiệu đầu tiên để ông nhận biêt mùa thu không phải lá vàng, lá khô mà lại là “hương ổi”, một hương vị ngọt ngào của loại quả mùa thu. Cụm từ “bỗng nhận ra” cho người đọc cảm giác một sự bất ngờ, một sự tình cờ chứ không hề có chủ ý. Hương vị, mùi thơm của trái ổi ngọt đang lan tỏa vào trong làn “gió se”. “Gió se” cũng là một đặc trưng khi mùa thu về, không còn cái nắng gắt oi ả mùa hè nữa, mà thay vào đó là một làn gió se se lạnh, một chút hanh heo. Động từ “phả” cho thấy mùi hương của trái ổi lúc sang thu cứ như đang vấn vương, đang lan tỏa khắp không gian, quấn quít tới mọi nơi. Không chỉ cảm nhận được hương ổi, gió se, nhà thơ còn cảm nhận được làn “sương” đang “chùng chình qua ngõ”. Những làn sương lạnh đầu mùa thu qua con mắt của nhà thơ thật đẹp, chính từ “chùng chình” đã tạo nên nết đẹp đó. Người đọc cảm giác được một làn sương trắng mờ mờ ảo ảo cứ ê ấp, nhẹ nhàng, từ từ, mềm mại bay qua ngõ nhỏ. Dường như thu đến bất ngờ quá khiến nhà thơ phải ngẩn ngơ, chưa dám khẳng định mà chỉ nói “hình như thu đã về”. “Hình như” bởi một lẽ những ngày chớm thu đến bất chợt, khiến nhà thơ cũng phải từ từ để cảm nhận được hương ổi, gió, sương mai.

Thu đến bất ngờ như vậy đấy, những dấu hiệu ban đầu của mùa thu đến khiến thi nhân cũng bất ngờ. Ông bắt đầu lắng lại để nhìn ngắm mọi thứ xung quanh:

“Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu”

Ồ, vậy là thu đã về thật rồi. Người thi sĩ bắt đầu say sưa với cảnh sắc xung quanh. Ông nhận ra con sông trở nên chảy chậm rãi, từ từ, lãng đãng còn những cánh chim trời thì vội vã hơn. Hình ảnh dòng sông ở bên dưới còn trên bầu trời là những cánh chim như vẽ nên một bức tranh bình yên đến lạ. Những “đám mây mùa hạ” bước vào trang thơ của Hữu Thỉnh mới sinh động làm sao. Chia tay cái nắng mùa hè oi ả, dường như đất trời vẫn đang quyến luyến chưa muốn bước sang thu, để cho “đám mây mùa hạ” “vắt nửa mình sang thu”. Nhà thơ sử dụng biện pháp nhân hóa khiến cho những đám mây trên trời kia cũng như có hồn người, cũng tiếc nuối, vấn vương chưa muốn rời. Cho nên mây chỉ vắt nửa mình sang thu thôi, còn nửa mình kia vẫn giữ lại cho mùa hạ cũ.

Mùa thu về, cảnh vật đổi thay từ những điều nhỏ bé, thân quen, bình dị trong nắng, trong mưa:

“Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi”

Bước sang mùa thu, không còn nắng gắt như mùa hạ cũ nữa, nhưng vẫn còn “bao nhiêu nắng”. Cái nắng nhẹ hơn, thân thiện hơn. Nếu mùa hạ có những cơn mưa rào bất chợt, mưa giông nặng hạt và kéo dài bao ngày, thì mưa mùa thu đã “vơi dần”. Nếu cơn mưa mùa hạ với tiếng sấm sét to như giận dữ khiến chúng ta phải giật mình thon thót thì tiếng sấm mùa thu lại ít và thưa hơn. Hình ảnh sấm “bớt bất ngờ” “trên hàng cây đứng tuổi” đưa người đọc đến với nhiều liên tưởng. Dường như hàng cây đứng tuổi cũng là hình ảnh ẩn dụ cho một con người khi đã về già, trải qua bao biến cố cũng trở nên thâm trầm hơn trước những sóng gió, vững vàng hơn trong giông bão.

Chỉ với một bài thơ ngắn “sang thu”, Hữu Thỉnh đã đưa người đọc đến với những ngày chớm thu của một làng quê yên bình. Mùa thu hiện lên trên trang thơ của ông với những cảnh sắc thiên nhiên thay đổi một cách bình dị, giản đơn nhưng vẫn rất thân thương, ngọt ngào, để lại trong trái tim người đọc những tình cảm tốt đẹp.

Nguồn: Tài liệu văn học